Performance “SοΜA”

Η γκαλερί Myrό, στο πλαίσιο της έκθεσης "Άσμα Ασμάτων" παρουσιάζει τη Τρίτη 25 Οκτωβρίου 2011, στις 20.00 την εικαστική/κινητική δράση “SοΜA” που επιμελούνται & παρουσιάζουν η ψυχολόγος – εικαστικός, art-therapist Έλενα Τονικίδη και η ψυχολόγος /dance – movement psychotherapist Στέλλα Κολυβοπούλου.

Εικαστική διαδικασία και αναβίωση της σωματικής εμπειρίας. Η συμβολική συγχώνευση  στο μέσο.

Χρησιμοποιώντας εικαστικά στοιχεία/εργαλεία,  και το ανθρώπινο σώμα ως βασική κινητήρια δύναμη, η performance δημιουργεί αφήγηση και θίγει την απουσία/παρουσία του έρωτα  πίσω από την επιφάνεια του συνειδητού  στην ζωγραφική και στην κίνηση, με αφορμή ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της εβραϊκής λογοτεχνίας το ¨Άσμα Ασμάτων¨.

Ο καλλιτέχνης/εικαστικός  επιχειρεί να κοινωνήσει τον ¨αληθινό εαυτό¨ (την εσωτερική διαδικάσια της ζωγραφικής)  κουβαλώντας το σώμα του  με το προστατευτικό κέλυφος του, αυτήν την μεμβράνη, ως όργανο που περιορίζει και να καταφέρει  ένα πρωτόλειο ¨έργο¨  πέρα από τους Ακαδημαϊκούς κανόνες της Τέχνης* δημιουργώντας τον ‘ενδιάμεσο χώρο. ’Αυτός ο ‘ενδιάμεσος χώρος’ μεταξύ του εαυτού και του Άλλου θα  αποτυπωθεί  απο τον εικαστικό /καλλιτέχνη μεταξύ του εαυτού του και του έργου του. Εκεί ο καλλιτέχνης θα συμβολίσει τον δημιουργό και το έργο του  το ‘εσωτερικό αντικείμενο’ του, (τον πρώτο του έρωτα και την ταύτιση με τη μητέρα καθώς και την  πρώτη του επαφή με τον θάνατο-αποχωρισμό από τη μητέρα. )

Ταυτόχρονα το ασυνείδητο εσωτερικό του ¨σώμα¨ γίνεται τρισδιάστατο –χοροκίνηση- (πέρα από τις νόρμες για την αρμονία του χορού**) με την βουβή έκφραση, την επικοινωνία του «σώματος» που "ομιλεί"  αποτυπώνοντας το να σπάει, να αποσυνδέεται, να λιώνει  να βυθίζεται, να ανεβάζει θερμοκρασία, να εκρήγνυται.

Το  “SοΜA” (εσωτερικό/εξωτερικό, ασυνείδητο/συνειδητό) θα δημιουργήσει  το «έργο» (πίνακας) στο  ¨δίδυμο  του «έρωτα και του θανάτου» από  το μέρος του δημιουργού και των θεατών, ως   μέρος των ‘εσωτερικών αντικειμένων’, (Πόση επίδραση θα έχουν στο σώμα, πόση επίδραση θα έχουν στην υφή της μπογιάς , στην ένταση των χεριών και στο αποτέλεσμα  του  πίνακα;)  ο πίνακας θα αποτυπώσει «συμβολικά»  τα συναισθήματα που θα μεταφέρονται μέσω του χώρου, με το προβλήμα ενός αποχωρισμένου σώματος μέσα σε έναν κόσμο μεταξύ  άλλων σωμάτων, που κατέχουν διαφορετικά τμήματα του χώρου. Θα αποτυπώσει  τις έννοιες της απόστασης και του αποχωρισμού, της κατοχής και της απώλειας’.
   
Έλενα Τονικίδη, ψυχολόγος – εικαστικός, art-therapist
Στέλλα Κολυβοπούλου, ψυχολόγος /dance – movement psychotherapist
Μουσική Επιμέλεια: Βάσω Καλύβα, Magister Λογοπεδικός

___________________

*  “Art-Therapy”
 δεν χρειάζεται να είναι κανείς καλλιτέχνης για να δώσει μορφή, να περάσει από την αδράνεια στην εικαστική πράξη. Οι εφαρμογές της art-therapy αξιοποιούν την ανάγκη του ανθρώπου να εκφραστεί και να επικοινωνήσει, είναι ο άνθρωπος δημιουργός που παίρνει στα χέρια του τα υλικά, που φτιάχνει δίχως να ελέγχει ,που αποκαλύπτει την εσωτερική αναγκαιότητα ,την ψυχική διεργασία που παράγει/ αποτυπώνει εικαστικό αποτέλεσμα.

** ”Dance/movement-therapy”
 δεν χρειάζεται να είναι κανείς χορευτής η΄και ακόμη να μην έχει ποτέ στο παρελθόν κάποια εμπειρία με την κίνηση το ζητούμενο είναι η αυθεντική εμπειρία με τον εσωτερικό αφηγητή/χορευτή ,το ελευθερο περιβάλλον να δίνει στο άτομο την ευκαιρία να εκφράσει την δική του συμβολική κίνηση.



Διαβάστε επίσης:

«Body image», Έλενα Τονικίδη (απόσπασμα διπλωματική εργασία 2003)
Το σώμα, είναι η αφετηρία για όλες τις θεραπείες μέσω της τέχνης καθώς επίσης και για την ανάπτυξη του ανθρώπου. Αυτό που κυρίως επιτυγχάνεται είναι η προσφορά βοήθειας στους ανθρώπους ώστε να επανασυνδεθούν και να ανακαλύψουν τον κρυμμένο εαυτό τους - το σώμα που δεν φαίνεται. Η εικόνα του σώματος σύμφωνα με τον Anzie (1997), τοποθετείται στην σφαίρα της φαντασίωσης και της δευτερογενούς επεξεργασίας, πρόκειται για αναπαράσταση που επενεργεί στο σώμα. Αυτή η εικόνα πολλές φορές αντικατοπτρίζει το πώς φαινόμαστε στους άλλους. Εξαρτάται πολύ από την θέση που έχει το άτομο, την προσωπική εκτίμηση, τις αξίες του, την ύπαρξή του και πολλές φορές είναι κοινωνικά καθορισμένο. Αυτή η εικόνα μπορεί να αναφέρεται στο σώμα του ατόμου ή σε κάποιο μέρος αυτού, στις δυνατότητες που έχει ή και στα δύο.
Από τη μήτρα ήδη η κίνηση ξεκινάει και είναι ο πρώτος τρόπος αντίληψης. Το  βρέφος έρχεται σε αυτόν τον κόσμο με το σώμα του και χρησιμοποιεί την κίνηση ως μέσο επικοινωνίας και συναισθηματικής ρύθμισης. Έτσι, η πρώτη μορφή ‘σκέψης’ για το νεογνό είναι οι σπλαχνικές και σωματικές αντιδράσεις όπου εάν καθρεπτιστούν σωστά από το περιβάλλον και αποκτήσουν νόημα τότε οικοδομείται αυτό που ονομάζει ο Winnicott  ‘Αληθινός Εαυτός’.»


"Όπως λοιπόν οι πρώιμες σωματικές επαφές του βρέφους-υποκειμένου με την μητέρα-αντικείμενο, έτσι και το πρώτο βίωμα του έρωτα-κατοχής της μητέρας και του θανάτου – αποχωρισμού και απώλειας της μοιάζει να επηρεάζει σημαντικά την εξέλιξη του ατόμου. Οι πρώιμες σωματικές επαφές βρέφους και μητέρας συνδέονται στενά με πρωτόγονες ψυχικές διεργασίες και μέσω του σώματος το παιδί και έπειτα ο ενήλικας βιώνει και εκφράζει τα αισθήματα του. Όλα γίνονται μέσα από τις αισθητηριακές εμπειρίες του ατόμου. Με αυτού του είδους τις εμπειρίες λοιπόν και ο καλλιτέχνης-εικαστικός εκφράζει τα ‘εσωτερικά αντικείμενα’ (Klein, M.) χρησιμοποιώντας το σώμα του για να αποτυπώσει εικαστικά την πρώιμη επαφή με το αντικείμενο. Αυτός ο ‘ενδιάμεσος χώρος’ (Winnicott, D.), ένας χώρος συγχώνευσης και αποχωρισμού του βρέφους από την μητέρα, ένας χώρος όπου το βρέφος εξερευνά την αλληλεπίδραση του ανάμεσα στον εαυτό του και τον εξωτερικό κόσμο επηρεάζει σημαντικά την κατανόηση της πραγματικότητας και της υποκειμενικότητας. Επομένως, το άτομο ως ενήλικας πια μέσα από τις σωματικές του εκφράσεις προς τον ίδιο και προς τον κόσμο έξω από εκείνον δείχνει την εικόνα της πρώτης του επαφής με το ‘εσωτερικό αντικείμενο’.
Ποιο είναι όμως το αντικείμενο και ποιο το υποκείμενο μέσα σε αυτή τη παράσταση, ποια είναι η πραγματικότητα και ποια η υποκειμενικότητα. Τι προβάλλει ο ένας και τι ο άλλος στον άλλον Σύμφωνα με την Milner M. (1950) ‘ Ο δημιουργός…προσφέρει για ανάκληση και παρατήρηση…τις πιο σημαντικές-κατά την άποψη του-στιγμές της συναισθηματικής του ζωής, της ψυχοσωματικής του εμπειρίας. Αν εξετάσουμε τη δημιουργική διαδικασία από αυτή την οπτική γωνία, αποτελεί κατά κάποιο τρόπο αναβίωση της σωματικής εμπειρίας’. Η συμβολική λοιπόν συγχώνευση βρίσκεται στο μέσο που χρησιμοποιεί, την εικαστική/σωματική δράση. Η συνειδητοποίηση και επεξεργασία του βιώματος έρχεται έπειτα να βοηθήσει στην ανοικοδόμηση των εσωτερικών σχέσεων".
-Στέλλα Κολυβοπούλου, 
ψυχολόγος /dance – movement psychotherapist



INTERVALLUM  σχόλιο Χ.Γιανναράς,(2011).«.....Στὸ ἐπίπεδο τῆς φύσης, ὁ θάνατος παγιδεύει τὸν ἔρωτα. Δίχως νὰ παύει ὁ ἔρωτας νὰ ἀντιμάχεται τὸν θάνατο.Ἡ φροϋδικὴ σύνδεση μᾶς βόηθησε νὰ δοῦμε στὸν ἔρωτα τὸ κάλεσμα τῆς ζωῆς, πέρα ἀπὸ τὰ σημαίνοντα τῆς ἡδονῆς. Πρώτη ἐμπειρία τοῦ ἔρωτα, ἡ σχέση τοῦ βρέφους μὲ τὸ κορμὶ τῆς μητέρας. Σχέση ἁφῆς τοῦ μητρικοῦ σώματος, πρώτη γιὰ τὸ βρέφος ψηλάφηση τοῦ ἀντικείμενου πραγματικοῦ. Σχέση ἀφετηριακὰ ζωτική, ἀφοῦ δένεται στὴν αἴσθηση τοῦ βρέφους μὲ τὴν πρόσβαση στὴν τροφή, στὴ δυνατότητα τῆς ζωῆς. Ἁφὴ καὶ στέρηση τοῦ μητρικοῦ σώματος: διαλεκτικὴ τῆς ζωῆς ἢ τῆς ἀπώλειας, τοῦ ὅλα ἢ τίποτα. Ὅταν παίρνει τροφὴ ἀπὸ τὸ κορμὶ τῆς μητέρας, τὸ βρέφος τὰ ἔχει ὅλα, ἔχει τὴν ἀμεσότητα τῆς σχέσης ποὺ εἶναι ζωή. Ἀντίθετα, τὸ κλάμα τῆς πείνας εἶναι κραυγὴ ἀπόγνωσης ἀπὸ μιὰν ὕπαρξη ποὺ νιώθει νὰ χάνεται. Χάνει ττὴν ἁφὴ τῆς ζωῆς, κραυγάζει τὴ γεύση τοῦ ἄσχετου, το τίποτα. Ἡ σχέση μὲ τὴ μάνα εἶναι ἐρωτική, γιατὶ εἶναι ζωτική. Λήψη τροφῆς, δυνατότητα ζωῆς, δυναμικὴ πληρότητα σχέσης. Καὶ σὲ αὐτὴ τὴ δυναμικὴ σκοπεύει τελικὰ κάθε ἔρωτας...».

No comments:

Post a Comment